วิธีสอนแบบบรรยาย

วิธีสอนแบบบรรยาย

ความหมาย

วิธีการสอนแบบบรรยาย หมายถึง วิธีสอนที่ผู้สอนบอกเล่า อธิบาย เนื้อหาเรื่องราวต่างๆให้แก่ผู้เรียน โดยที่ผู้สอนเตรียมการ ค้นคว้าเนื้อหามาเป็นอย่างดี โดยทั่วไปมักจะเป็นการสื่อความหมายทางเดียว คือจากผู้สอนไปสู่ผู้เรียน โดยผู้เรียนจะมีส่วนร่วมน้อย เพียงแต่ฟัง จดบันทึก ซักถามบางครั้ง วิธีสอนแบบนี้จะยึดบทบาทของผู้สอนเป็นสำคัญ  (อินทิรา บุณยาทร, 2542, หน้า 85)

ความมุ่งหมาย

1.        เพื่อให้ความรู้หรือประสบการณ์ใหม่แก่ผู้เรียน เป็นความรู้ที่ค้นคว้า หาได้ยาก หรือเป็นประสบการณ์เฉพาะของผู้สอนเอง

2.        เพื่อช่วยนำทางในการอ่านหนังสือของผู้เรียน และช่วยสรุปประเด็นสำคัญในกรณีที่ผู้สอนมอบหมายให้ไปอ่านมาล่วงหน้า

3.        เพื่อมุ่งถ่ายทอดความรู้ให้แก่ผู้เรียนได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วยในเวลาที่จำกัด

ขั้นตอนการสอน

1.        ขั้นเตรียมการสอน ประกอบด้วย

1.1     วินิจฉัยผู้เรียน โดยพิจารณาถึงพื้นฐานความรู้ ประสบการณ์เดิม ความสามารถของผู้เรียน อาจใช้วิธีพูดคุย ซักถาม หรือแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อใช้เป็นประโยชน์ในการเตรียมเนื้อหาและวิธีการสอน

1.2     เตรียมเนื้อหา โดยพิจารณาถึงความละเอียด ลึกซึ้ง มากน้อย และตามลำดับของเนื้อหา ให้เหมาะสมกับเวลาและลักษณะของผู้เรียน

1.3     เตรียมคำถาม เพื่อใช้ถามผู้เรียนระหว่างการบรรยาย จะช่วยให้ผู้เรียนตื่นตัวและสนใจได้ดีขึ้น

1.4     เตรียมสื่อการเรียนการสอน โดยเตรียมสื่อให้พร้อมอยู่ในสภาพใช้การได้ดี อาจเป็น สไลด์ แผ่นใส ภาพ ฯลฯจะช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจบทเรียนได้ดียิ่งขึ้น

1.5     ขั้นเตรียมการวัดและประเมินผล อาจจัดทำเป็นการทดสอบหลังเรียน เพื่อวัดดูว่าผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ที่กำหนดไว้หรือไม่ หรือมากน้อยเพียงไร

2.        ขั้นสอน ประกอบด้วย

2.1 ขั้นนำ อาจใช้วิธี

1)       ซักถามพูดคุยกับผู้เรียน เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนเรียน

2)       ทบทวนการบรรยายในครั้งก่อนเพื่อเชื่อมโยงกับเรื่องใหม่

1.2     ขั้นอธิบาย เป็นขั้นสำคัญที่จะทำให้ผู้เรียนเกิดความรู้ความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาที่เรียน ผู้สอนควรได้ดำเนินการ ดังนี้

1)       บอกโครงเรื่อง เครือข่ายของเนื้อหา และแจ้งจุดประสงค์ของบทเรียน

2)       อธิบายให้ชัดเจนตามลำดับเนื้อหาอย่างต่อเนื่องกัน

3)       สังเกตปฏิกิริยาตลอดเวลาเพื่อการย้ำหรือหยุดทบทวนใหม่

4)       ถามคำถามในบางตอนเพื่อกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน

5)       ยกตัวอย่างประกอบ เพื่อเพิ่มความแจ่มแจ้งในบทเรียน

6)       ใช้น้ำเสียง บุคลิกภาพ ท่าทีการพูดอธิบาย การใช้ภาษา อารมณ์ขันที่เหมาะสม

1.3     ขั้นสรุป เป็นการปิดท้ายชั่วโมงการบรรยาย อาจใช้วิธี

1)       สรุปโยงเนื้อหาตั้งแต่ต้นจนจบ

2)       ตั้งปัญหาให้ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์ วิจารณ์

3)       ฝากปัญหาให้ผู้เรียนไปคิดต่อ

4)       เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ซักถามปัญหา

5)       มอบหมายงานให้ผู้เรียนไปค้นคว้าต่อเพิ่มเติม

6)       บอกล่วงหน้าถึงเนื้อหาที่จะเรียนในครั้งต่อไป

3. ขั้นติดตามผล ประกอบด้วย

3.1วัดและประเมินผลผู้เรียน โดยอาจใช้วิธี

1)       ตรวจสมุดบันทึกที่ผู้เรียนจดบรรยาย

2)       ถามคำถามในเนื้อหาที่บรรยาย

3)       ให้ทำข้อสอบหรือแบบฝึกหัดเพิ่มเติม

3.2วัดผล ประเมินผลผู้สอน โดยอาจใช้วิธี

1)       จัดทำแบบสอบถามให้ผู้เรียนได้ทราบความคิดเห็น เกี่ยวกับวิธีการสอน การอธิบาย การใช้น้ำเสียง บุคลิกท่าทาง

2)       ให้เพื่อนครูได้เข้าสังเกตการณ์สอน แล้วให้ข้อเสนอแนะเพื่อใช้เป็นประโยชน์ในการสอน

3)       บันทึกการบันยายของตนแล้วนำไปพิจารณา ประเมินตนเอง

ข้อดีและข้อจำกัดของการบรรยาย

ข้อดี

1.ใช้สอนกับผู้เรียนจำนวนมาก

2.สะดวกในการให้เนื้อหาทางทฤษฎี

3.ผู้สอนดำเนินการคนเดียวได้ทั้งการควบคุมชั้นเรียนและการสอน

4.ส่งเสริมทักษะการย่อความและเขียนบันทึก

ข้อจำกัด

1.ไม่คำนึงถึงความแตกต่างของผู้เรียน เพราะต้องรับรู้เรื่องเดียวกันในเวลาเดียวกัน

2.ผู้เรียนไม่มีโอกาสได้แสดงความคิดเห็น ทำให้ขาดโอกาสฝึกความคิดสร้างสรรค์

3.เหมาะกับการสอนระดับอุดมศึกษา ซึ่งผู้เรียนมีความสนใจในการฟังช่วงยาว ไม่เหมาะกับการสอนในระดับประถมศึกษา ซึ่งผู้เรียน มีช่วงความจำสั้น

อ้างอิง

กิ่งฟ้า สินธุวงษ์และสันติ วิจักขณาลัญจ์ (2545). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนในระดับอุดมศึกษา. ในไพศาล สุวรรณน้อย

คู่มือการพัฒนาการเรียนการสอน ฝ่ายวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น : โรงพิมพ์คลังนานาธรรมวิทยา, หน้า 40-66.

ทิศนา  แขมณี. (2551).ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดการกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทาลัย.

ทิศนา แขมมณี. (2547). 14 วิธีสอนสำหรับครูมืออาชีพ . กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทาลัย.

อินทิรา บุณยาทร . (2542). หลักการสอน. กรุงเทพมหานคร : โปรแกรมวิชาการประถมศึกษา คณะครุศาสตร์ สถาบันบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: